สกู๊ปหน้า 1: ‘ปฏิรูป’นำการเมือง ‘ธรรมนูญ’ ด้าน’สุขภาพ’มีแล้ว

Untitled2เดลินิวส์ ฉบับวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2557
ขณะที่การเมืองยังคงยุ่ง ๆ ในเรื่องที่เกี่ยวกับ “ปฏิรูป” นั้น ขณะเดียวกันด้าน “สุขภาพ” กลับนำหน้าด้วยการ “เริ่มปฏิรูป” ไปก่อนแล้ว และก็ยังมีคำว่า ‘ธรรมนูญ” เข้ามาเกี่ยวข้องอีกด้วย ทั้งนี้ หลายคนอาจไม่ทราบว่า…ประเทศไทยมี “ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ” ที่ใช้กันมาตั้งแต่ปี 2552 โน่นแล้ว! โดยเป็นฉบับที่ 1 และอยู่ในช่วง “ทบทวน-ปรับปรุง” ฉบับที่ 2 กันอยู่ในขณะนี้ เพื่อใช้เป็นนโยบายและยุทธศาสตร์ “ระบบสุขภาพ” ของประเทศไทย
“ธรรมนูญสุขภาพ” คืออะไร? ทำไมสำคัญ?
ทั้งนี้ พระราชบัญญัติสุขภาพแห่งชาติ พ.ศ. 2550 มาตรา 25 (1) ได้กำหนดให้…คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (คสช.) มีหน้าที่จัดทำ ‘ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ” เสนอต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อเป็นกรอบกำหนดนโยบาย และยุทธศาสตร์ดำเนินงานด้านสุขภาพ และใช้เป็น “เครื่องมือทางกฎหมาย” ในการสร้างหลักประกันและคุ้มครองสุขภาวะคนไทย ซึ่งฉบับที่ 1 นั้นไทยได้ใช้มาตั้งแต่ปี 2552 ทั้งนี้และทั้งนั้น ตามกฎหมายยังระบุด้วยว่า…ทุก ๆ 5 ปี ธรรมนูญสุขภาพนี้ จะต้องถูกนำมา “ทบทวน-ปรับปรุง” ขึ้นใหม่ เพื่อจัดทำเป็น “ข้อเสนอแนะทางนโยบาย” ผ่านกลไกที่เรียกว่า “สมัชชาสุขภาพแห่งชาติ”
เพื่อขับเคลื่อนสู่ “ธรรมนูญสุขภาพ” ฉบับใหม่
ข้อเสนอแนะทางนโยบายดังกล่าว มีเนื้อหาหลัก ๆ อยู่ 5 ข้อเสนอคือ…1. การปฏิรูประบบสร้างเสริมสุขภาพ ที่เน้นส่งเสริมสนับสนุนให้ทุกภาคส่วนนำเรื่องสุขภาพในทุกนโยบาย (Health in All Policies)มาปฏิบัติให้บังเกิดผล 2. การปฏิรูประบบบริการสุขภาพ ที่เน้นในเรื่องพัฒนาระบบบริการปฐมภูมิ ทั้งระบบสุขภาพชุมชนและระบบสุขภาพผสมผสาน และจัดการวางแผนระบบบริการสุขภาพ (Health Service Plan) ที่ครอบคลุมการบริการทุกระดับ 3. การปฏิรูประบบการสร้างและพัฒนาบุคลากรด้านสาธารณสุข ที่จะให้ความสำคัญกับการวางแผนผลิต การพัฒนาบุคลากรด้านสุขภาพสาขาต่าง ๆ และเสริมสร้างคุณธรรม-จริยธรรมทางวิชาชีพ รวมถึงการพัฒนากลไกการคุ้มครองสิทธิผู้ได้รับผลกระทบ 4. การปฏิรูประบบการเงินการคลังและระบบหลักประกันด้านสุขภาพ โดยใช้วิธีการต่าง ๆ รวมถึงพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า เพื่อลดความซ้ำซ้อนกับกองทุนสุขภาพอื่น 5. การ ปฏิรูปการอภิบาลระบบสุขภาพและการพัฒนานโยบายสาธารณะเพื่อสุขภาพ ที่เน้นให้ความสำคัญกับการอภิบาลระบบสุขภาพโดยเครือข่าย (Governance by networking) ที่มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และคล่องตัว
ข้อเสนอนี้ เปรียบเสมือน “เข็มทิศ” นำทาง
สำหรับการ “ปฏิรูป” ระบบสุขภาพคนไทย..
นอกจากข้อเสนอดังกล่าวแล้ว ก็ยังมีการแสดงความเห็นในเรื่องของ “การปฏิรูประบบสุขภาพไทย” ด้วย โดย นพ.อำพล จินดาวัฒนะในฐานะเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ได้ระบุว่า…ในการปฏิรูประบบสุขภาพของไทยนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่ทุกภาคส่วนต้อง “ปรับวิธีคิด” เสียใหม่ กล่าวคือ จากเดิมที่มักใช้วิธีคิดแบบ “มดหมอหยูกยา”ที่ผูกสุขภาพไว้กับ “ยา-แพทย์-โรงพยาบาล” ก็ต้องเปลี่ยนไปสู่วิธีคิดแบบ “ระบบสุขภาพองค์รวม” หรือ “ระบบสุขภาพแบบสุขภาวะ” ที่ให้ความสำคัญกับ “ร่างกาย-จิตใจ-สังคม” เพิ่มขึ้น และเปิดโอกาสให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม
รวมถึงสร้างหลักประกันสุขภาพที่ไม่ซ้ำซ้อน…
‘ระบบสุขภาพใหม่ต้องให้ความสำคัญกับประชาชน และควรมีมาตรฐานเดียวกันเพื่อลดความเหลื่อมล้ำ โดยให้ทุกภาคส่วนร่วมดูแลและเป็นเจ้าของระบบสุขภาพของประเทศ”…นี่เป็นข้อเสนอหนึ่งที่ นพ.อำพล ได้ระบุไว้
ด้าน ดร.วิโรจน์ ณ ระนอง ในฐานะผู้อำนวยการวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์สาธารณสุข และการเกษตร สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) สะท้อนว่า…ในอนาคตระบบสุขภาพของคนไทยต้องเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงในหลายมิติ ดังนั้น การปฏิรูประบบสุขภาพที่จะทำให้คนทุกชนชั้นใช้ฝากผีฝากไข้ได้นั้น ก็ต้องทำให้ “ระบบมีคุณภาพ” เพิ่มขึ้น โดยมองว่าการจะแก้ไขปัญหาได้ ก็ต้องอาศัย “ระบบสุขภาพที่มีคุณภาพ” การปฏิรูปจึงจะสำเร็จ!…
ปัญหาใหญ่ คือจะทำเช่นไรให้ไปสู่จุดนั้น?
สำหรับแนวทางรับมือนั้น ก็มีข้อเสนอจาก ดร.สุชาติ อุดมโสภกิจ ในฐานะผู้อำนวยการฝ่ายพัฒนาสังคม สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ (สวทน.) ที่ระบุว่า…ควรนำหลักการที่เรียกว่า “หลัก 4 G’s” มาใช้ โดยหลักการ ดังกล่าวประกอบด้วย 1. ระบบอภิบาล (Governance) คือการ ใช้อำนาจอย่างเป็นธรรม และสร้างสรรค์ 2. การรวมกันเป็นหนึ่ง (Glomeration) คือการทำงานอย่างมีเอกภาพ และมีระบบสนับสนุน ที่ดี 3.การเติบโตของระบบสุขภาพ (Growth) คือการขยายระบบ สุขภาพไปยังทุกภาคส่วน และ 4. ความเอื้ออาทร (Generosity) คือการดูแลโดยไม่เลือกชนชั้น
ทั้งหมด คือข้อเสนอที่จะถูกรวบรวม เพื่อนำเข้าสู่เวทีสมัชชาสุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 6 ซึ่งถ้าไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง มีข่าวว่ากำลังจะถูกจัดขึ้นในวันที่ 17-18 มิถุนายนที่จะถึงนี้ เพื่อใช้เป็นแนวทาง กรอบการดำเนินงาน และใช้กำหนดนโยบายว่าด้วยเรื่อง “ระบบสุขภาพคนไทย” โดยมี “ธรรมนูญว่าด้วยระบบสุขภาพแห่งชาติ” เป็นเข็มทิศกำหนดอนาคตสุขภาพคนไทย…
“ธรรมนูญสุขภาพ” ที่กำลังทำการ “ปฏิรูป” นี้
หัวใจหลักอยู่ที่ “เพิ่มทางเลือก-สร้างโอกาส”
ชนิด “ไม่แยกสี-ไม่แบ่งฝ่าย” คนไทย!!!.

Advertisements

เกี่ยวกับ สช.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ชั้น 3 อาคารสุขภาพแห่งชาติ 88/39 ถ.ติวานนท์ 14 หมู่ที่ 4 ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 ประเทศไทย โทรศัพท์ 0-2832-9000 โทรสาร 0-2832-9001-2 www.nationalhealth.or.th
เรื่องนี้ถูกเขียนใน ธรรมนูญสุขภาพ และติดป้ายกำกับ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร