คอลัมน์ Good Health: นพ.สุรเกียรติ อาชานานุภาพ หลัก 5 ข้อก่อนตรวจสุขภาพ

โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 20 กันยายน พ.ศ. 2557
เรื่อง… สุภชาติ เล็บนาค
Untitled2ฉบับนี้แนะนำให้รู้จักกับ นพ.สุรเกียรติ อาชานานุภาพ อดีตอาจารย์ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีและประธานคณะทำงานวิชาการเฉพาะประเด็น เรื่อง นโยบายการตรวจสุขภาพที่จำเป็นและเหมาะสมสำหรับประชาชน ในการประชุมสมัชชา สุขภาพแห่งชาติ ครั้งที่ 6 ซึ่งจะมาแนะนำให้รู้จักกับการ “ตรวจสุขภาพประจำปี” ที่จำเป็นและมีประโยชน์ตามหลักวิชาการอย่างแท้จริง
คุณหมอสุรเกียรติ บอกว่า ปัจจุบันคนไทยจำนวนหนึ่งนิยมเสียค่าใช้จ่ายซื้อแพ็กเกจตรวจสุขภาพซึ่งเกินความจำเป็น สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ (สช.) จึงได้ริเริ่มโครงการ “ตั้งหลักก่อนตรวจ” ร่วมกับนิตยสารชีวจิต เพื่อให้การตรวจสุขภาพเป็นไปอย่างถูกต้อง โดย สช.จะมุ่งเน้น การส่งเสริม “5 ข้อควรรู้ก่อนตรวจสุขภาพ” โดยออก 5 คำถาม-คำตอบ สำหรับประชาชนทั่วไป
1.การตรวจสุขภาพจำเป็นหรือไม่ : การตรวจสุขภาพเป็นเรื่องจำเป็น เพราะมีหลายโรคที่ไม่มีอาการผิดปกติให้สังเกตได้ การตรวจสุขภาพเป็นการค้นหาโรคที่ซ่อนอยู่ในตัว และเมื่อเจอโรคในระยะแรกก็จะได้รักษาได้ง่ายหรือรักษาให้หายขาดได้ นอกจากนั้นยังสามารถรู้ได้ว่ามีปัจจัยเสี่ยงอะไรบ้าง
2.ตรวจสุขภาพอย่างไรจึงเรียกว่าตรวจเท่าที่จำเป็นและเหมาะสม : ประชาชนต้องรู้ก่อนว่ามีปัจจัยเสี่ยงต่อโรคอะไรบ้าง เมื่อรู้แล้วหมอจะตรวจร่างกายและตรวจเน้นพิเศษในบางเรื่องที่มีปัจจัยเสี่ยง รวมทั้งอาจมีการตรวจแล็บเพิ่มเติม
3.ควรตรวจสุขภาพตามแพ็กเกจหรือไม่ : ไม่ควร เนื่องจากการตรวจสุขภาพไม่ใช่การตรวจมากเข้าไว้ แต่ต้องตรวจเท่าที่จำเป็นและเหมาะสมเท่านั้น และการตรวจบางอย่างอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่เป็นอันตรายได้ด้วย
4.การตรวจแล็บจำเป็นสำหรับการตรวจสุขภาพหรือไม่ : ไม่จำเป็น เพราะ การตรวจสุขภาพไม่ได้มุ่งเน้นที่การตรวจแล็บ แต่ให้ความสำคัญกับการซักประวัติเป็นหลัก เพราะการซักประวัติทำให้ค้นพบปัจจัยเสี่ยงของการเกิดโรค และเมื่อรู้ปัจจัยเสี่ยงแล้ว ขั้นตอนถัดไปหมอก็จะตรวจร่างกายและตรวจแล็บเฉพาะที่จำเป็นเท่านั้น
5.ประโยชน์และโทษของการตรวจสุขภาพ : การตรวจสุขภาพมีประโยชน์หากทำอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ เพราะโรคบางโรคหากตรวจพบในระยะแรกก็จะรักษาได้ผลดี แต่หากมุ่งตรวจแบบไม่จำเป็นและไม่เหมาะสม ก็จะเกิดโทษมากกว่าประโยชน์ เพราะถ้าตรวจเจอว่าเป็นโรคที่ยังไม่มีการพิสูจน์ได้ชัดเจนว่ารักษาได้ หรือรักษาในระยะแรกไม่ได้ผลดีย่อมเกิดความวิตกกังวลใจ รวมทั้งเครื่องมือที่ตรวจก็ไม่ได้แม่นยำร้อยเปอร์เซ็นต์ จึงอาจทำให้เจอผลบวกลวง ทำให้เจ็บตัวเพราะต้องตรวจเพิ่มเพื่อยืนยันผล และทำให้ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มขึ้นอีก นอกจากนี้การตรวจเพิ่มเติมบางอย่างยังเสี่ยงต่อการเสียชีวิตได้ด้วย แต่หากเจอผลลบลวง (เป็นโรคแฝงอยู่ แต่ตรวจไม่พบ) ก็จะทำให้ชะล่าใจและไม่ปรับพฤติกรรมที่เสี่ยงต่อการเกิดโรค
“หลังจากนี้ สช.จะจัดรณรงค์ในเรื่องนี้อย่างต่อเนื่อง ทั้งการจัดนิทรรศการ ให้ความรู้ตามสถานที่ในชุมชนต่างๆ และเผยแพร่ข้อมูลผ่านโซเชียลมีเดียรวมถึงการผลักดันให้เกิดการขับเคลื่อนในภาพรวมให้เกิดผลเป็นรูปธรรม ซึ่งคาดว่าจะเป็นประโยชน์กับประชาชนไม่ต่ำกว่า 20 ล้านคนทั่วประเทศ” นพ.สุรเกียรติ กล่าว

Advertisements

เกี่ยวกับ สช.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ชั้น 3 อาคารสุขภาพแห่งชาติ 88/39 ถ.ติวานนท์ 14 หมู่ที่ 4 ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 ประเทศไทย โทรศัพท์ 0-2832-9000 โทรสาร 0-2832-9001-2 www.nationalhealth.or.th
เรื่องนี้ถูกเขียนใน ตรวจสุุขภาพ และติดป้ายกำกับ คั่นหน้า ลิงก์ถาวร