คอลัมน์ มอนิเตอร์ร่างรัฐธรรมนูญ: บทบาท’สมัชชาพลเมือง’

คม ชัด ลึก ฉบับวันที่ 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558
สำนักข่าวเนชั่น
“สมัชชาพลเมือง” เป็น “คำใหม่” ที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในรัฐธรรมนูญทุกฉบับก่อนหน้านี้
แต่ไม่ได้หมายความว่า “สมัชชาพลเมือง” ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน เพราะหลายพื้นที่ในบ้านเมืองเรา มีการจัดการในรูปแบบที่เราสามารถเรียกได้ว่าเป็น “สมัชชาพลเมือง” แต่เรากลับเรียกว่า “สภาพลเมือง” ซึ่งเกิดขึ้นในหลายพื้นที่ เช่น อำนาจเจริญ ขอนแก่น เชียงใหม่ สงขลา โดย “สภาพลเมือง” บางพื้นที่ริเริ่มมาจากชุมชน หรือองค์กรพัฒนาเอกชน ส่วนบางพื้นที่ บางจังหวัด ริเริ่มโดยองค์กรปกครองส่วน ท้องถิ่นเพราะต้องการดึงให้ภาคประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม
แล้วทำไมร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ไม่ใช้คำว่า “สภาพลเมือง” แต่กลับไปใช้คำว่า “สมัชชาพลเมือง”
บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์ กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ อธิบายว่า หากใช้คำว่า “สภาพลเมือง” ในร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ซึ่งมีคำว่า “สภา” ติดอยู่ก็อาจทำให้เกิดความเข้าใจผิดว่าเป็นพื้นที่ของการที่คนเข้ามาจะมีอำนาจ จะได้รับค่าตอบแทน ลาภยศสรรเสริญ เมื่อเข้าใจกันผิดๆ ก็แข่งกันเข้ามาเป็น ซึ่งไม่ตรงกับวัตถุประสงค์ จึงเลือกใช้คำว่า “สมัชชาพลเมือง” แทน
เพราะว่า “สมัชชาพลเมือง” ในตัวของมันเองไม่ได้มีอำนาจ อะไร โดย “สมัชชาพลเมือง” จะเป็นพื้นที่กลาง พื้นที่การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคม ในการที่จะมาทำงานร่วมกัน องค์กรต่างๆ ที่มีอยู่แล้ว ไม่ว่าจะเป็น สภาองค์กรชุมชน สภาพัฒนาการเมือง เครือข่ายเกษตรกรรมทางเลือก สมัชชาสุขภาพ สมัชชาองค์กรด้าน สิ่งแวดล้อม ชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่ต่างๆ ก็จะมาใช้ “สมัชชาพลเมือง” ซึ่งอาจเป็นระดับตำบลหรือระดับจังหวัด เป็นพื้นที่ที่จะมาแลกเปลี่ยนพูดคุยกัน กำหนดทิศทางการพัฒนาพื้นที่ท้องถิ่นร่วมกัน ซึ่งอาจมีปฏิสัมพันธ์ด้วยกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานภาครัฐในพื้นที่นั้น
เพราะฉะนั้นลักษณะจะเป็นการยกระดับการเมืองภาคพลเมืองให้เกิดความเข้มแข็งขึ้น
หรืออีกแง่มุมหนึ่ง จากความตื่นตัวพัฒนาการทางการเมืองที่ชุมชนต้องการมีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางนโยบายของตนเองก็มีส่วนหนึ่งที่ต้องปฏิสัมพันธ์กับภาครัฐ “สมัชชาพลเมือง” ก็จะเป็นลักษณะของพื้นที่ที่จะออกแบบให้ภาคประชาสังคม ชุมชนท้องถิ่น ได้มีโอกาสพบปะพูดคุย มีปฏิสัมพันธ์กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและหน่วยงานของรัฐในท้องถิ่นเพื่อจะได้ลดความขัดแย้ง
เพราะที่ผ่านมามักพบว่าการตัดสินใจบางเรื่องขององค์กรของรัฐทั้งส่วนกลางและท้องถิ่น ตัดสินใจออกมาแล้วประชาชนไม่ยอมรับ การมี “สมัชชาพลเมือง” ก็จะเป็นพื้นที่พบปะพูดคุยกัน เอาข้อมูล เอาความเห็นมาแลกเปลี่ยนกัน และนำไปสู่การลดความขัดแย้ง กำหนดทิศทาง ซึ่งคนในพื้นที่ทั้งหมด ไม่ว่า รัฐ ชุมชน เอ็นจีโอ มีความเข้าใจร่วมกัน

เกี่ยวกับ สช.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ชั้น 3 อาคารสุขภาพแห่งชาติ 88/39 ถ.ติวานนท์ 14 หมู่ที่ 4 ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 ประเทศไทย โทรศัพท์ 0-2832-9000 โทรสาร 0-2832-9001-2 www.nationalhealth.or.th
เรื่องนี้ถูกเขียนใน คสช. และติดป้ายกำกับ , คั่นหน้า ลิงก์ถาวร