คอลัมน์ หมายเหตุประชาชน: นักโภชนาการประจำตำบล หยุดปัญหาเด็กผอม-อ้วน-เตี้ย (สุขภาพ/อาหารปลอดภัย)

เดลินิวส์ (กรอบบ่าย) ฉบับวันที่ 17 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2558
article@dailynews.co.th
ผอม…อ้วน…เตี้ย…คือภาพสะท้อนสุขภาวะที่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเด็กเยาวชนในปัจจุบัน ปัจจัยสำคัญหนีไม่พ้นการบริโภคอาหารที่ไม่คำนึงถึงหลักโภชนาการแน่นอนว่าตลอดทั้งวันเด็กใช้ชีวิตอยู่ภายในการดูแลของสถานศึกษา ครู มากกว่าอยู่ที่บ้าน จึงปฏิเสธไม่ได้ว่าอาหารที่เด็กบริโภคเข้าไปในแต่ละวัน ขึ้นอยู่กับการเอาใจใส่ของคนดูแลอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
จากผลการสำรวจของกรมอนามัยร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) เมื่อเดือนมีนาคม 2557 พบว่า ร้อยละ 80 ของโรงเรียน และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กยังจัดบริการอาหารไม่ได้มาตรฐานโภชนาการ สุขาภิบาลอาหาร และอาหารปลอดภัย แม้รัฐบาลจะขึ้นค่าอาหารกลางวันนักเรียนจากวันละ 13 บาทต่อคน เป็น 20 บาทต่อคน ตั้งแต่เดือนตุลาคม 2556 แล้วก็ตาม
ทั้งนี้โรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ยังขาดการบริหารจัดการเชิงระบบ ครู ผู้ดูแลเด็กที่รับผิดชอบโครงการอาหารกลางวันไม่สามารถจะทำหน้าที่ได้อย่างสมบูรณ์ เพราะหน้าที่หลักคือสอนหนังสือ
บทเรียนการดำเนินงานโครงการพัฒนาระบบและกลไกเพื่อเด็กไทยมีโภชนาการสมวัยของกรมอนามัย ร่วมกับ สสส. และสมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทย ปี 2551-2556 ค้นพบว่าโรงเรียน และศูนย์พัฒนาเด็กเล็กที่มีนักโภชนาการประจำ จะมีการจัดการด้านอาหารและโภชนาการได้คุณภาพตามมาตรฐานโภชนาการ สุขาภิบาลอาหาร และอาหารปลอดภัยมากกว่าโรงเรียนที่ไม่มีบุคลากรด้านนี้ และเมื่อเทียบเคียงผลการดำเนินงานกับนานาชาติที่เจริญแล้วและมีผลสำเร็จด้านการพัฒนาคน เช่น ญี่ปุ่น สิงคโปร์ และอังกฤษ พบว่าประเทศเหล่านี้ล้วนมีนักโภชนาการประจำโรงเรียนเป็นส่วนมากเหตุนี้ จึงเกิดคำถามว่าถึงเวลาหรือยังที่ประเทศไทยต้องมี “นักโภชนาการประจำตำบล” หรือจะเรียกว่า “นักการจัดการด้านอาหารและโภชนาการชุมชน” เข้ามาดูแลการบริโภคของเด็กและเยาวชนในท้องถิ่นอย่างจริงจัง นพ.ณรงค์ สายวงศ์ รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า ทางกรมอนามัย โดยสำนักโภชนาการจึงได้กำหนดแนว ทางในการส่งเสริม สนับสนุน และผลักดันให้มีนักโภชนาการประจำตำบล เพื่อให้เด็กในโรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และสถานรับเลี้ยงเด็กในชุมชน ได้รับการคุ้มครองสิทธิด้านโภชนาการอย่างเท่าเทียม เช่น ได้รับอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการครบถ้วนเหมาะสม สะอาด ปลอดภัย ได้รับการเฝ้าระวัง และติดตามการเจริญเติบโต เด็กกลุ่มเสี่ยงได้รับการส่งเสริมภาวะโภชนาการที่เหมาะสมตามวัยทันต่อเวลาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเด็กไทยมีโภชนาการสมวัย
นักโภชนาการประจำตำบล เพื่อเข้ามาทำหน้าที่ใน 7 เรื่องหลัก ประกอบด้วย 1. การกำกับดูแล ควบคุมเมนู อาหารมื้อหลักให้มีคุณภาพ 2. กำหนด ควบคุม อาหารว่าง นม และเครื่อง ดื่ม 3. ควบคุมความปลอดภัยในอาหาร และสุขาภิบาลอาหาร 4. พัฒนาศักยภาพครู แม่ครัว ผู้ปกครอง ให้มีความรู้ ทักษะด้านอาหารและโภชนาการ 5. ส่งเสริมการผลิตอาหาร การเกษตรเพื่อโภชนาการในโรงเรียนและชุมชน 6. ให้นักโภชนาการจัดกระบวนการเรียนรู้ให้นักเรียนมีพฤติกรรมด้านโภชนาการที่พึงประสงค์ และ 7. เฝ้าระวัง ติดตามภาวะโภชนาการของเด็กนักเรียน
“เราต้องคิดเมนูที่ไม่ซ้ำกันภายใน 1-2 สัปดาห์ ต้องปรับเปลี่ยนเมนูให้มีความหลากหลาย เด็กจะได้ไม่เบื่อ และได้รับอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการอย่างเท่าเทียม โดยเฉพาะเด็กในวัย 1 ขวบครึ่งถึง 3 ขวบ ที่ต้องให้ความสำคัญ เพราะอยู่ในช่วงพัฒนาการที่สำคัญ จึงควรได้รับอาหารที่มีประโยชน์ และคุณภาพ นักโภชนาการจึงเป็นบทบาทที่ต้องสนับสนุน” รัศมีแสง นาคอ่อน นักโภชนาการ สถานอนามัยเด็กกลาง ศูนย์อนามัยที่ 1 กรุงเทพฯ บอกเล่า และว่าไม่เพียงจะควบคุม ดูแล คัดสรรเมนูอาหารเท่านั้น การศึกษา และแก้ปัญหาด้านพฤติกรรมการบริโภคให้กับเด็กกลุ่มเสี่ยง อ้วน ผอม เตี้ย ยังเป็นอีกบทบาทที่นักวิชาการต้องประเมินความเสี่ยง และหาแนวทางลดพฤติกรรมที่จะส่งผลต่อสุขภาพของเด็ก เยาวชน ที่สำคัญไปกว่านั้นคือการสร้างความรู้ ความเข้าใจ ให้กับผู้ปกครอง ในการดูแล เอาใจใส่ด้านการบริโภคให้กับบุตรหลาน
“การมีครัวกลาง หรือ มีนักโภชนาการประจำท้องถิ่นจะมีส่วนช่วยสำคัญไม่เพียงควบคุมดูแลการบริโภคให้กับเด็ก เยาวชนเท่านั้น ยังสามารถสร้างองค์ความรู้ให้กับชุมชน ผู้ปกครอง ในเรื่องอาหารการกินที่มีคุณภาพได้อีกด้วย” สำเนาว์ รัศมิทัต นายกองค์การบริหารส่วนตำบลบางน้ำผึ้ง อ.พระประแดง จ.สมุทรปราการ ขยายความ
น่าจะถึงเวลาแล้วที่ท้องถิ่นไทยควรมี “นักโภชนาการประจำตำบล” เพื่อช่วยดูแล จัดสรร และให้คำปรึกษาเรื่องการกินแก่คนในชุมชน โดยเฉพาะเด็ก ๆ หากพวกเขาได้รับการเอาใจใส่เรื่องอาหารตั้งแต่ยังเล็ก ๆ โตขึ้นก็จะได้เป็นคนคุณภาพของประเทศต่อไป

Advertisements

เกี่ยวกับ สช.

สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ชั้น 3 อาคารสุขภาพแห่งชาติ 88/39 ถ.ติวานนท์ 14 หมู่ที่ 4 ต.ตลาดขวัญ อ.เมือง จ.นนทบุรี 11000 ประเทศไทย โทรศัพท์ 0-2832-9000 โทรสาร 0-2832-9001-2 www.nationalhealth.or.th
เรื่องนี้ถูกเขียนใน ระบบสุขภาพ, อาหารปลอดภัย, อ้วน/น้ำหนักเกิน และติดป้ายกำกับ , คั่นหน้า ลิงก์ถาวร